Ashwagandha to zioło wywodzące się z tradycyjnej medycyny indyjskiej, zwanej Ajurwedą. Ekstrakt z rośliny posiada szereg dobroczynnych właściwości, w tym zwiększanie odporności na stres oraz łagodzenie jego skutków. W jaki sposób działa i jak stosować ashwagandhę, by efektywnie skorzystać z jej wpływu?

Skutki długotrwałego stresu mogą być druzgocące. Oddziałuje nie tylko na układ nerwowy, ale i całe ciało, niszcząc struktury i zaburzając pracę praktycznie wszystkich obszarów. Niestety współcześnie jesteśmy narażeni na oddziaływanie czynników stresogennych każdego dnia. Jak sobie pomóc? Możesz sięgnąć po tabletki uspokajające i zioła na stres, wśród których zdecydowanie wyróżnia się ashwagandha.

Ashwagandha i jej właściwości

ashwagandha w różnych formach

W Polsce znana także jako witania ospała, ashwagandha należy do gatunku psiankowatych. Ekstrakt z jej owoców, korzenia, a także liści zawiera mnóstwo cennych substancji, które silnie oddziałują na ludzki organizm. Z uwagi na zawartość glikowitanolidów ashwagandha jest niezwykle efektywnym adaptogenem, czyli środkiem, który pomaga lepiej radzić sobie ze stresem.

Systematyczne stosowanie wyciągu z tej cennej rośliny pozwala lepiej przystosować się do, nie zdających się mieć końca, wyzwań współczesnego świata. I głównie z tego jest znana na zachodzie.

Ajurweda wykorzystuje ashwagandhę na wiele sposobów – jako sposób na tonizowanie i pobudzenie organizmu, środek moczopędny czy wspomagający libido. Zioło posiada właściwości przeciwzapalne i łagodzące rozmaite dolegliwości – od bólu reumatycznego po kłopoty trawienne.

Właściwości ashwagandhy:

  • działa pobudzająco i adaptogennie,
  • zawiera związki przeciwnowotworowe i przeciwzapalne,
  • wspomaga pracę tarczycy i produkcję hormonów,
  • obniża poziomu glukozy we krwi,
  • zmniejsza ilość cholesterolu we krwi,
  • poprawia jakość nasienia oraz libido.

Co zawiera ashwagandha?

Ashwagandha obfituje w cenne substancje, dzięki którym pomaga w walce ze stresem oraz rozmaitymi schorzeniami. Znajdziesz w niej głównie związki z grupy laktonów steroidowych, nazywane witanolidami, ułatwiające usuwanie niebezpiecznych drobnoustrojów oraz działające jako naturalne cytostatyki.

Skład ashwagandhy obejmuje:

  • Witasteroidy:
  • fyzaliny,
  • witanolidy,
  • witafyzaliny,
  • aknistyny,
  • iksokarpalaktony,
  • perulakto­ny,
  • alkaloidy tropanowe i nortropanowe, tj. kalisteginy,
  • flawonoidy,
  • fitosterole,
  • kumaryny,
  • glikowitanolidy.

Są to metabolity aktywne biologicznie, które poddano licznym badaniom w kierunku oddziaływania na ludzki organizm.

Ashwagandha kontra stres: jak działa?

W związku z tak bogatym składem ashwagandha ma zdolność oddziaływania na rozmaite funkcje ludzkiego ciała – między innymi wspierając walkę ze stresem. Potwierdza to nie tylko wiedza praktykujących medycynę ajurwedyjską, ale i badania naukowe. [1] Wynika z nich, że roślina działa antystresowo oraz ma zdolność do zmniejszania negatywnych jego skutków w postaci zaburzeń układu pokarmowego, nerwowego, krążenia czy kostnego.

Stosowanie ashwagandhy może być zatem zatem wskazane dla osób zmagających się z chorobami psychicznymi, jak dwubiegunowa afektywna, depresja czy schizofrenia.

Jaki jest mechanizm działania ekstraktu z witanii  ospałej? Podejrzewa się, że zawarte w nim związki biologicznie aktywne wpływają na układ podwzgórze-przysadka-nadnercza. [2]

Ashwagandha wykazuje zdolność do:

  • obniżania ilości kortyzolu we krwi, [3,4]
  • łagodzenia stanów lękowych, [4,5]
  • ułatwiania zasypiania i poprawiania jakości odpoczynku nocnego, [6]
  • łagodzenia efektów ubocznych przyjmowania leków, [1]

Jak stosować ashwagandhę na stres? Prawidłowe dawkowanie

stosowanie Ashwagandhy

Aby ashwagandha mogła rzeczywiście skutecznie zadziałać, musi być przyjmowana we właściwej dawce. Ta zmienia się w zależności od tego, co chcesz uzyskać, ile masz lat oraz jaki jest twój stan zdrowia.

Wskazana ogólna dawka ashwagandhy to zwykle 300-500 mg. Jest to łatwe do określenia, jeśli sięgasz po witanię w formie tabletek, natomiast w przypadku przyjmowania jej w postaci sproszkowanej nie przekraczaj 1-2 łyżeczek na dobę. Najlepszym rozwiązaniem jest przestrzeganie zaleceń znajdujących się na opakowaniu produktu, którym dysponujesz.

Po ashwagandhę sięgaj w godzinach przedpołudniowych – zioło wykazuje właściwości pobudzające, więc przyjęte zbyt późno może zaburzać sen. Pamiętaj także, by stosować je przez maksymalnie 2 miesiące, po czym zrobić przerwę (około 4-tygodniową).

Najlepsze suplementy na uspokojenie z ashwagandhą

Rynek oferuje wiele produktów zawierających ekstrakt z witanii ospałej. Nie wszystkie jednak działają jednakowo.

Najważniejszym aspektem jest receptura produktu, która powinna zawierać głównie naturalne składniki, a przede wszystkim substancje aktywne, czyli witanolidy.

Najlepsze suplementy na uspokojenie zawierające ashwagandhę oznaczone są symbolem KSM-66. Jest to ekstrakt zawierający największą ilość związków bioaktywnych, a jednocześnie najlepiej przebadana jego forma. Znajdziesz go na przykład w preparacie Restilen.

Dobrze, gdy działanie witanii ospałej wsparte jest dodatkowymi substancjami, które także wspomagają układ nerwowy i ułatwiają zasypianie, jak wyciąg z gorzkiej pomarańczy, magnez czy witaminy z grupy B.

Wskazania i przeciwwskazania. W jakich przypadkach ashwagandha okazuje się skuteczna?

Wskazaniem do stosowania ashwagandhy są stany przemęczenia i pozostawanie pod wpływem intensywnego lub przedłużającego się stresu. Stosowanie zioła pomaga poprawić nastrój i zmniejszyć odczucia lękowe.

Ashwagandha sprawdzi się u:

  • osób przeciążonych obowiązkami,
  • studentów w trakcie sesji, ale i poza nią,
  • świeżo upieczonych rodziców (poza kobietami karmiącymi),
  • cierpiących na stany lękowe i depresyjne,
  • borykających się z chorobami cywilizacyjnymi.

Pamiętaj jednak, by za każdym razem zanim rozpoczniesz stosowanie jakichkolwiek suplementów diety, skonsultować się ze specjalistą. Ashwagandha może bowiem wejść w interakcję z różnymi lekami (uspokajającymi, przeciwcukrzycowymi, immunosupresyjnymi czy stosowanymi w chorobach tarczycy).

Kto powinien zrezygnować z przyjmowania preparatów z ashwagandhą?

Zdecydowanie nie jest to produkt dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Nie ma wystarczającej ilości badań nad bezpieczeństwem środka w tym wypadku, podobnie, jak na temat podawania go dzieciom.

Osoby zmagające się z chorobami tarczycy powinny regularnie monitorować poziom hormonów, ponieważ witania ospała może podnosić ich poziom i zmieniać wyniki badań TSH.

Istnieje także zagrożenie, że ashwagandha podrażni układ pokarmowy, dlatego osoby cierpiące na schorzenia tego obszaru powinny stosować ją raczej ostrożnie, a najlepiej skonsultować zagadnienie ze specjalistą.

Dlaczego warto wybierać produkty certyfikowane i najwyższej jakości?

Stosując suplementy diety, należy zwracać uwagę na ich skład oraz pochodzenie. Wybieraj jedynie te produkty, którym możesz zaufać. Co to znaczy? Najlepiej postawić na renomowanych producentów, którzy dysponują odpowiednim zapleczem laboratoryjnym.

Dlaczego to takie istotne? Efektywność środków tego typu zależy od ich składu oraz ilości substancji aktywnych. Dlatego warto przyjmować jedynie te suplementy diety, które zawierają standaryzowane wyciągi roślinne. We wspomnianych przez nas wcześniej tabletkach Restilen znajdziesz właśnie taki – doskonale przetestowany ekstrakt o najwyższej jakości.

Według przepisów produkt zawierający ashwagandhę nie powinien przekraczać maksymalnej dawki 10 mg witanolidów. Z kolei minimalna ilość tych związków w jednej porcji to 0,25%. Unikaj zatem środków pochodzących z niepewnych źródeł. Zamawiając w Internecie, korzystaj ze stron producenta.

Podsumowanie

Ashwagandha to niezwykła roślina, której potencjał w zwalczaniu stresu jest nieoceniony. Działając jako adaptogen, pomaga lepiej przystosować się do trudnych wyzwań oraz poprawić nastrój. Na rynku istnieje wiele suplementów diety zawierających to cenne zioło – pamiętaj, by wybierać produkty o sprawdzonym, standaryzowanym składzie. Najlepsze efekty przyniesie wsparcie stosowania witanii ospałej innymi metodami relaksacyjnymi, jak ćwiczenia oddechowe, medytacja, joga czy długie spacery.


Źródła:

  1. Narendra Singh, Mohit Bhalla, Prashanti de Jager,  Marilena Gilca (2011), An Overview on Ashwagandha: A Rasayana (Rejuvenator) of Ayurveda
  2. Adrian L. Lopresti, Stephen J. Smith, Hakeemudin Malvi, Rahul Kodgule (2019), An investigation into the stress-relieving and pharmacological actions of an ashwagandha (Withania somnifera) extract
  3. Kieran Cooley, Orest Szczurko, Dan Perri, Edward J Mills, Bob Bernhardt, Qi Zhou, Dugald Seely (2009), Naturopathic care for anxiety: a randomized controlled trial ISRCTN78958974
  4. K Chandrasekhar, Jyoti Kapoor, Sridhar Anishetty (2012), A prospective, randomized double-blind, placebo-controlled study of safety and efficacy of a high-concentration full-spectrum extract of ashwagandha root in reducing stress and anxiety in adults
  5. Biswajit Auddy, Jayram Hanza, Bruce Abedon, Achintya Mitra (2008), A Standardized Withania Somnifera Extract Significantly Reduces Stress-Related Parameters in Chronically Stressed Humans: A Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Study
  6. Biswa Mohan Biswal, Siti Amrah Sulaiman, Hasanah Che Ismail, Hasmat Zakaria, Kamarul Imran Musa (2012), Effect of Withania somnifera (Ashwagandha) on the development of chemotherapy-induced fatigue and quality of life in breast cancer patients