Dieta karniwora budzi tyle samo zainteresowania, co kontrowersji. To jeden z bardziej restrykcyjnych sposobów na zrzucenie zbędnych kilogramów. Jej zwolennicy twierdzą, że pomaga pozbyć się różnych dolegliwości zdrowotnych. Bazą tego modelu żywienia są wyłącznie produkty pochodzenia zwierzęcego. Z tego powodu dieta karniwora zyskała zarówno swoich sojuszników, jak i przeciwników.

Poszukujesz skutecznego sposobu na odchudzanie? Z pewnością zapoznałeś się już z piramidą żywienia, w której bazą są zboża i produkty pochodzenia roślinnego. A może zastanawiasz się nad przejściem na wegetarianizm lub weganizm – i w tym modelu odżywiania upatrujesz szans na idealną sylwetkę i dobre zdrowie? Być może wpadły Ci też w ręce książki i artykuły o postach warzywno-owocowych czy monodietach bazujących na ryżu lub kaszy. Jest też drugi biegun – diety niskowęglowodanowe, w których zasadnicze miejsce zajmują produkty pochodzenia zwierzęcego.

Wysoka ilość składników zwierzęcych i duże spożycie mięsa są charakterystyczne dla diety paleo oraz diety ketogenicznej. Ale zdecydowanie najbardziej restrykcyjną pod tym względem jest dieta karniwora, znana na świecie jako carnivore diet. Na czym polega ten sposób odżywiania?

Co to jest dieta karniwora?

Gdy słyszysz „dieta karniwora”, co przychodzi Ci do głowy w pierwszej kolejności? Może myślisz, że nazwa ta jest powiązana z nazwiskiem jej twórcy, podobnie jak dieta Dukana, czy Kwaśniewskiego (notabene też zakładająca spore spożycie produktów odzwierzęcych). Jednak słowo carnivore to po prostu mięsożerca. Stąd dieta karniwora (z ang. carnivore diet) bywa nazywana dietą mięsożercy. Znana jest również jako dieta mięsna. Jak sugeruje nazwa – jest to model żywienia eliminacyjny, monotonny i ekstremalnie niskowęglowodanowy. Zakłada ona, że na talerzu mogą się znaleźć wyłącznie produkty pochodzenia zwierzęcego, a w wersji skrajnej – tylko różne rodzaje mięsa.

U podstaw diety karniwora leży przekonanie, że ludzki organizm nie jest przystosowany do trawienia warzyw i owoców. Według twórcy diety to właśnie mięso stanowi naturalny pokarm człowieka, a taka forma odżywiania ma związek ze zwyczajami naszych bardzo dalekich przodków.

Zasady diety karniwora

Zasady diety karniwora

Chociaż założenia diety karniwora są bardzo restrykcyjne, to jednocześnie charakteryzuje je prostota. Ten model odżywiania nie ma nic wspólnego ze skrupulatnym liczeniem kalorii, ważeniem produktów czy odpowiednim łączeniem pokarmów. Nie musisz pilnować ilości spożywanego jedzenia ani zastanawiać się nad zbilansowaniem składników odżywczych. Jesz wtedy, kiedy jesteś głodny i najadasz się do syta. Podstawowa zasada diety karniwora to jedzenie tylko i wyłącznie produktów pochodzenia zwierzęcego i analogicznie – całkowite wykluczenie produktów pochodzenia roślinnego. Carnivore diet jest skrajnie niskowęglowodanowa.

Dla porównania: w diecie ketogenicznej przyjmuje się górną granicę spożycia węglowodanów ok. 50g/dobę. W diecie karniwora granica przesuwa się do poziomu 0-5g. Jedyne spożywane węglowodany to te, których naprawdę nie da się uniknąć.

Warianty diety karniwora

Podstawowym założeniem diety karniwora jest spożywanie produktów pochodzenia zwierzęcego. Jadłospis mięsożercy może mieć jednak różne warianty. Najbardziej ekstremalne wersje tej diety zakładają jedzenie wyłącznie mięsa i podrobów, wywaru z kości, wody, pieprzu i soli. Niektórzy jednak dopuszczają jedzenie jaj i nabiału, ale tylko tego o niskiej zawartości laktozy. Opcjonalna jest również kawa i herbata. Radykalne odłamy zwolenników modelu żywienia karniwora nie dają przyzwolenia na napoje tego typu, podobnie jak nie akceptują spożywania ziół i przypraw – poza wspomnianymi solą i pieprzem.

Produkty dozwolone na diecie karniwora

Wiadomo już zasadniczo, na czym polega dieta karniwora. Jeżeli zdecydujesz się na tę formę odżywiania – mięso będzie podstawowym składnikiem każdego posiłku. Wśród produktów dozwolonych na tej diecie jest wołowina, wieprzowina, jagnięcina, drób i dziczyzna. Nie musimy sobie też odmawiać mięsa ryb, krewetek, owoców morza, kawioru, móżdżków i flaczków. Na przekąskę możemy wybrać suszoną wołowinę, skwarki wieprzowe i bekon. Szczególnie polecane są duże ilości podrobów. Pokarmem-idolem dla zwolenników diety karniwora jest wątroba – ze względu na dużą ilość składników odżywczych. Na liście produktów akceptowanych znajdują się także nerki (zwykle wieprzowe lub wołowe). Jest również przyzwolenie na jaja oraz tłuszcze zwierzęce: masło, ghee, smalec, łój i szpik kostny. Do menu możemy też włączyć bulion mięsny lub rybny.

Produkty opcjonalne na diecie karniwora

W tym miejscu warto wspomnieć o produktach opcjonalnych – tych, które znajdują się w jadłospisie mniej radykalnych zwolenników diety carnivore. Łagodniejsze warianty uwzględniają, oprócz mięsa wszelkiego rodzaju, także nabiał wysokotłuszczowy o niskiej zawartości laktozy. Dopuszczone jest więc spożycie kremówki, tłustej śmietany, jogurtów, serów i pełnotłustego mleka.

Produkty zabronione na diecie karniwora

Które produkty wyklucza dieta karniwora? Zabronione jest spożywanie produktów roślinnych. Odpadają więc wszelkie jarzyny: pomidory, ogórki, sałaty i inne warzywa liściaste. Niedozwolone są kiełki i strączki. Zapomnijmy też o ziemniakach, batatach oraz awokado czy oliwkach. Dieta nie uwzględnia też koperku, szczypiorku, zielonej pietruszki czy liści bazylii. Podobnie sprawa wygląda z owocami. Zabronione są jabłka, gruszki, cytrusy, owoce jagodowe, mango, kiwi itd. Dieta mięsna nie obejmuje też jedzenia migdałów, orzechów i owoców suszonych. Potężnym źródłem węglowodanów są także zboża – kasze, płatki, mąki oraz ich formy przetworzone, a więc makarony, chleby, bułki, ciasta. Również mąki niepozyskiwane ze zbóż – kokosowa czy migdałowa – są niedozwolone. Kolejną grupą, której nie obejmuje dieta karniwora, są tłuszcze i oleje roślinne, a więc olej sojowy, słonecznikowy, kukurydziany, lniany, rzepakowy, oliwa z oliwek, olej kokosowy i olej z awokado. Zabroniony jest też nabiał o niskiej zawartości tłuszczu. Dieta odrzuca również kakao, czekoladę, o wszelkiego rodzaju słodyczach nie wspominając. Soki owocowe, syropy: klonowy, z agawy, syrop daktylowy, także miód czy cukier brzozowy są absolutnie niedopuszczalne.

Czy dieta karniwora jest zdrowa i bezpieczna?

Czy jest zdrowa i bezpieczna?

Czy można być zdrowym, gdy je się tylko mięso? Każdy radykalny i skrajnie eliminacyjny sposób odżywiania budzi wątpliwości i kontrowersje. Monodiety odradzane są kategorycznie jako docelowy sposób odżywiania. Przyzwolenie na zastosowanie ich w ramach kuracji odchudzających jest tylko pod warunkiem konsultacji i kontaktu z lekarzem. Jak wygląda kwestia zdrowia i bezpieczeństwa w przypadku carnivore diet?

Osoby, które zdecydowały się jeść tylko mięso, chwalą pozytywny wpływ tego typu odżywiania na swoje zdrowie. Przekonują innych, że dieta mięsna ma działanie uzdrawiające – poprawia gospodarkę hormonalną, przemianę materii, wzrok, ulepsza kondycję, niweluje choroby autoimmunologiczne, wspiera zdrowie serca. Często, jako jedną z głównych zalet tego modelu żywienia, podaje się obniżenie wagi ciała i wspomaganie walki z otyłością.  Efekt wynika z tzw. stanu ketozy. Podczas diety organizm wykorzystuje tłuszcz jako materiał energetyczny. W procesie tym dochodzi do ketogenezy, czyli wytwarzania ciał ketonowych – organicznych związków chemicznych będących pośrednimi metabolitami tłuszczów. Osoby, które stosują dietę wysokotłuszczową lub wysokobiałkową, pozbywają się zgromadzonego tłuszczu (wykorzystywanego jako energia), właśnie dzięki ketozie. Utracie masy ciała sprzyja też z pewnością utrzymujące się uczucie sytości oraz brak chęci spożywania słodkich pokarmów. Warto jednak dodać, że dotychczas nie pojawiły się żadne naukowo sprawdzone dowody, które pozwoliłyby potwierdzić pozytywny wpływ diety mięsożerców na zdrowie człowieka. W gruncie rzeczy dysponujemy jedynie przypadkami osób, które deklarują zmianę samopoczucia fizycznego i psychicznego. Tak naprawdę trudno stwierdzić na tej podstawie, czy pozytywne efekty wynikają z jedzenia mięsa, czy redukcji węglowodanów – w tym słodyczy, pokarmów wysokoprzetworzonych czy ewentualnych alergenów występujących w dotychczasowym menu.

Trzeba jednak przyznać, że większość ekspertów ocenia dietę carnivore, jako ryzykowną i na dłuższą metę szkodliwą dla zdrowia. Jakie argumenty padają za tym spojrzeniem na sprawę? Wiemy, na czym polega żywienie w tym modelu – na spożyciu potężnych ilości mięsa, które jest źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych. Dieta sprzyja więc podniesieniu poziomu złego cholesterolu we krwi. Zwiększa się ryzyko chorób serca i układu krążenia. Nadciśnienie tętnicze i miażdżyca to dolegliwości, które mogą się pojawić w efekcie jej stosowania.  Podobnie jak problemy z wątrobą czy pracą jelit – z rakiem jelita grubego włącznie. Główny mankament i zagrożenie dla zdrowia podkreślane w większości opracowań, to niska zawartość wartości odżywczych, których źródłem są pokarmy roślinne. Zwraca się uwagę na niedobory głównych witamin i minerałów – folianów, witaminy C i witaminy E. Inną zasadniczą wadą jest brak błonnika w diecie, co skutkuje problemami trawiennymi i zaparciami. Wyłączenie warzyw i owoców z diety, odbija się też na urodzie, młodym wyglądzie i odporności, które zawdzięczamy antyoksydantom. Brak przeciwutleniaczy w mięsnym modelu odżywiania, skutkuje więc na dłuższą metę przedwczesnym starzeniem się organizmu.

Opinie o diecie karniwora

Zdania na temat carnivore diet są podzielone. Różnica w ocenie stosowania wyłącznie mięsnego jadłospisu, zaczyna się już od podstawowych założeń. Jak żywili się nasi przodkowie? Czy człowiek faktycznie jest mięsożercą, roślinożercą czy też wszystkożercą? Co jest najlepsze dla ludzkiego organizmu? Ta zasadnicza kwestia kieruje jednych w stronę pełnego poparcia dla wykluczenia roślin z diety, innych wręcz odwrotnie. Większość uznaje jednak tę dietę tę za skrajnie radykalną, a ryzyko płynące z jej stosowania przewyższa ewentualne korzyści.